Kolesterol

Kolesterol kanda dolaşan bir yağ maddesidir ve vücudumuzu oluşturan hücrelerin önemli bir yapı taşıdır. Kolesterol iki yoldan oluşmaktadır. Birincisi karaciğer yoluyla olup, bu vücudumuzdaki kolesterolün %75’ini oluşturur. Kolesterolün geri kalan %25’lik kısmı ise yediğimiz yiyecekler yoluyla meydana gelir. Kolesterolü kabaca iyi ve kötü kolesterol diye ikiye ayırabiliriz. Kötü kolesterol ya da LDL-K, kalp krizi ve inme sıklığını artırırken, iyi kolesterol ya da HDL-K ise kalp krizi ve inmeyi azaltmaktadır. Trigliserid ise kanda dolaşan diğer bir yağ maddesi olup, yüksekliği kalp krizi ve inme riskini artırmaktadır.

KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ NELERE YOL AÇAR?

Vücudumuzdaki hücrelerin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için kolesterole ihtiyacı vardır. Fakat bu kolesterol gereğinden fazla olursa damarların duvarlarında birikerek ‘aterosklerotik plak’ dediğimiz yapıları oluşturur. Bu plaklar zamanla büyüyerek damar boşluğunu daraltır. Bu daralma bazen yavaş, bazen de plağın yırtılıp kanla temasa geçmesi halinde hızlı olabilmektedir. Damar boşluğunun hızlı ya da yavaş daralması sonucu bu damar yapılarının beslemiş olduğu organlara yeterli kan gitmemekte, bunun sonucunda kalp krizi ya da inme gibi hayatı tehdit edici durumlar oluşmaktadır.

NORMAL KAN KOLESTEROL DÜZEYLERİ NE OLMALIDIR?

Kan total kolesterol, LDL-K ve HDL-K düzeyleri aşağıdaki gibi sınıflanır:

Total Kolesterol

Normal: 200 mg/dl’den düşük

Sınırda yüksek: 200-240 mg/dl

Yüksek: 240 mg/dl’den yüksek

LDL Kolesterol

Normal: 130 mg/dl den düşük

Sınırda yüksek: 130-159 mg/dl

Yüksek: 160 mg/dl ve üzeri

HDL Kolesterol

Normal: 40 mg/dl’den yüksek

Yüksek: 60 mg/dl’den yüksek

İYİ KOLESTEROL (HDL-K) - KÖTÜ KOLESTEROL (LDL-K) NEDİR?

Kolesterol karaciğerden hücrelere ve hücrelerden tekrar karaciğere kan yoluyla taşınır. Kolesterol ve diğer yağlar kanda erimedikleri için lipoprotein denen paketler halinde taşınırlar. Bunlardan kolesterolü taşıyanlar iki cinstir: Kötü kolesterol olarak bilinen LDL-K ve iyi kolesterol olarak bilinen HDL- K.

LDL-K kanda kolesterolü taşıyan başlıca pakettir. Kanda yüksek olduğu zaman damarların iç yüzüne yapışıp buralarda plaklar oluşturur. Kolesterol dışındaki bazı maddelerin de eklenmesiyle bu plaklar büyür ve bunlar üzerinde oluşan çatlaklarda oluşan pıhtılar damarları tıkar. Çağımızda çok yaygın olan bu hastalık “damar sertliği” olarak bilinir. Damar tıkanıklığı kalp damarlarında olmuşsa kalp krizine, beyin damarlarında olmuşsa felce neden olur.

Kandaki kolesterolün bir bölümü de HDL-K adı verilen paketlerin içinde taşınır. HDL-K damarlarda kolesterolün birikimini önler. Yapılan araştırmalar HDL-K’ü yüksek olan kişilerde kalp hastalığının daha az olduğunu göstermiştir..Sigara içme ve şişmanlık iyi kolesterolü düşürür, düzenli egzersiz yükseltir.

İYİ KOLESTEROL YA DA HDL-K DÜŞÜK DEMEK İÇİN HANGİ DEĞERİN ALTINDA OLMASI GEREKMEKTEDİR?

HDL-K düşüklüğü için erkek ve kadınlarda farklı değerler vardır. Kadınlarda 50 mg/dl, erkeklerde 40 mg/dl’nin altında olması durumunda HDL-K düşüklüğünden bahsedilmektedir. Türk toplumunda genel olarak HDL-K değerleri daha düşük bulunmaktadır.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ KOLESTEROL DEĞERLERİNİ DÜŞÜRÜR MÜ?

Yağlı besinlerin azaltılması, sıvı yağların tercih edilmesi, aşırı kalorili yiyeceklerden kaçınılması, düzenli egzersiz yapılması, kilonun azaltılması gibi hayatımızda yapacağımız olumlu değişiklikler özellikle HDL-K’ü yükseltirken, trigliserid değerlerini düşürmektedir. Diyetimize dikkat edersek ve düzenli egzersiz yaparsak LDL-K değerlerinde %10 -15’lik bir azalma sağlayabiliriz.

KOLESTEROLÜN İLAÇLA TEDAVİSİ GEREKLİ MİDİR?

Yeterli diyete ve egzersize rağmen kan yağlarında hedeflenen değerlere çoğu zaman ulaşıla

Bültenlerİmİze Üye Olun

Güncel Haberlerimizi ve duyurularımızı mail olarak almak istiyorsanız, mail adresinizi girerek abone olabilirsiniz.